Fosfaatrechten in het kort

11 juli, 2018 – Ajnoer Safarova

Fosfaatrechten in het kort

Per 1 januari 2018 zijn de fosfaatrechten ingevoerd. De reden voor de invoering van fosfaatrechten was het feit dat bedrijfsmatig gehouden melkvee meer fosfaat had geproduceerd dan is toegestaan conform de Europese afspraken. Het doel van de invoering van fosfaatrechten is dat de fosfaatproductie, door bedrijfsmatig gehouden melkvee, binnen de grenzen van de EU-afspraken blijft.

Toekenning van fosfaatrechten

De RVO kent de fosfaatrechten toe aan landbouwondernemingen die bedrijfsmatig melkvee houden. De fosfaatrechten worden toegekend op basis van het melkvee dat gehouden werd op 2 juli 2015. De toegekende fosfaatrechten behoren tot het verplichte ondernemingsvermogen. Bij de toekenning van de fosfaatrechten wordt de inschrijving van een onderneming bij de Kamer van Koophandel als uitgangspunt genomen. Het is echter ook mogelijk dat men zonder inschrijving bij de kamer van Koophandel ook fosfaatrechten nodig heeft. Als bijvoorbeeld hobbymatig gehouden melkvee meer dan 100 kilo fosfaat op jaarbasis produceert, dan zijn fosfaatrechten nodig voor de productie van fosfaat. Eén fosfaatrecht is gelijk aan 1 kilo fosfaat. Als men de toegekende productie van fosfaat overschrijdt, dan is er sprake van een economisch delict. Bij een veroordeling wordt het voordeel afgenomen en een boete opgelegd.

Vaststelling toegekende fosfaatrechten

De fosfaatrechten worden op basis van forfaitaire tabellen vastgelegd. Hierbij wordt er gekeken naar het melkvee dat gehouden werd op 2 juli 2015. In de wetgeving is er echter een knelgevallenregeling opgenomen op basis waarvan de melkveehouder, in het geval van bijzondere omstandigheden, een beroep kan doen op toekenning van meer fosfaatrechten. Een verzoek hiervoor moest men vóór 1 april 2018 bij de RVO indienen. Bijzondere omstandigheden zijn onder andere: bouwwerkzaamheden, ziekte of overlijden van een persoon van het samenwerkingsverband, vernieling van (een deel van) de melkveestallen, ernstige dierziekte en ingrijpen van overheidswege. Bij het indienen van het verzoek moesten tevens diverse bewijsstukken worden overlegd ter onderbouwing van het verzoek. Aangezien de termijn van 1 april 2018 reeds gepasseerd is, worden de hiervoor genoemde bijzondere omstandigheden verder niet toegelicht.

Afroming bij overdracht en verleasing fosfaatrechten

Bij de overdracht en verleasing van de fosfaatrechten worden deze met 10% afgeroomd. Afroming vindt plaats als de fosfaatrechten bijvoorbeeld:

  • Worden overgedragen aan een derden middels bedrijfsoverdracht of splitsing;

  • worden geleased. Als de heen- en de teruglease binnen één kalenderjaar gebeurd, dan worden de fosfaatrechten 1 keer afgeroomd.

Bij de volgende overdrachten worden de fosfaatrechten niet afgeroomd:

  • Erfopvolging;

  • overdracht van fosfaatrechten aan een persoon waarmee bloed- of aanverwantschap bestaat in de 1e, 2e of 3e graad;

  • vorming van een man-vrouw maatschap/firma of CV. Dit geldt alleen voor gehuwden en degenen die een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan.

De RVO sluit bij de bedrijfsoverdrachten aan bij de wijziging van het Kamer van Koophandel nummer van de onderneming. Er zijn situaties waarbij de fosfaatrechten wel worden overgedragen en het Kamer van Koophandel nummer niet wijzigt. In dergelijke situaties worden de fosfaatrechten niet afgeroomd. 

Fiscale kwalificatie van de fosfaatrechten

De fosfaatrechten kwalificeren als bedrijfsmiddel voor zover deze niet als voorraad worden gehouden. De fosfaatrechten zijn “om niet” toegekend door de overheid waardoor het opgeofferd bedrag op de balans nihil bedraagt voor zover er niet  voor is betaald. Voor aangekochte fosfaatrechten, waarvoor dus wel betaald is en een aanschaffingswaarde aanwezig is, is er een afschrijvingstermijn vastgesteld van maximaal 10 jaar, tot 1 januari 2028. Zoals reeds aangegeven worden de fosfaatrechten met 10% afgeroomd in het geval van overdracht. Bij het verkrijgen van de fosfaatrechten wordt er dus 90% van de rechten verkregen terwijl er voor 100% betaald wordt. 

De kwalificatie van fosfaatrechten als bedrijfsmiddel is van belang voor de vraag of voor de bij verkoop gerealiseerde winst een herinvesteringsreserve (hierna: HIR) kan worden gevormd. Als de fosfaatrechten ten tijde van verkoop als bedrijfsmiddel kwalificeerden, dan kan voor de gerealiseerde winst een HIR worden gevormd. Als de fosfaatrechten als voorraad worden gehouden, dan mag er voor de verkoopwinst geen HIR worden gevormd. De eventueel bij verkoop gerealiseerde HIR mag worden afgeboekt op een bedrijfsmiddel met een afschrijvingstermijn van niet meer dan 10 jaar.

Conclusie

De fosfaatrechten zijn per 1 januari 2018 ingevoerd met het oog op terugdringen van fosfaatproductie binnen de kaders van Europese afspraken. De rechten zijn toegekend op basis van het op 2 juli 2015 gehouden melkvee. De toekenning van de fosfaatrechten geschiedde conform de inschrijving bij de Kamer van Koophandel met uitzondering van hobbymatig gehouden melkvee. Tot 1 april 2018 kon de melkveehouder met een beroep op knelgevallenregeling zijn fosfaatrechten laten verhogen. Bij de overdracht of verleasing van de fosfaatrechten worden de rechten met 10% afgeroomd. Als de overdracht in de familiesfeer plaatsvindt, worden de rechten echter niet gekort. Voor de fosfaatrechten die als bedrijfsmiddel kwalificeren, kan voor de bij verkoop gerealiseerde winst, een herinvesteringsreserve worden gevormd. De gerealiseerde herinvesteringsreserve kan worden afgeboekt op een bedrijfsmiddel met een afschrijvingstermijn van niet meer dan 10 jaar.

In dit blog is slechts een beperkt overzicht van de nieuwe regelgeving opgenomen. Wij kunnen ons voorstellen dat u nog meer vragen heeft. In dat geval staan onze adviseurs u graag te woord.


Terug naar overzicht